Het succes van jouw organisatie begint bij het kennen van jouw (potentiële) doelgroep. Dan kan je jouw communicatie, product en service daarop afstemmen. Omdat onze samenleving divers is, is jouw doelgroep dat ook.  In deze reeks onderzoeken we welke groepen in onderzoek, communicatie en beleid nog te vaak buiten beeld blijven; en wat dat betekent voor de organisaties die hun doelgroep willen begrijpen. Diversiteit in de doelgroep vraagt om verschillende werving strategieën, zodat geen groep vergeten wordt. M-select Motivaction kent deze uitdagingen en heeft voor elke doelgroep een passende aanpak. Zo wordt jouw onderzoek representatiever en kan je jouw dienst of product optimaliseren. In het derde artikel richten we ons op mensen met een lagere sociaaleconomische status. 

Wie bepaalt iemands maatschappelijke positie? 

De maatschappelijke positie van een persoon wordt op verschillende manieren gedefinieerd. Joris Luyendijk liet zich inspireren door de feministische theorie (intersectionaliteit) van Kimberlé Crenshaw en introduceerde de inmiddels bekende ‘7 vinkjes’. Waar klassieke denkers als Karl Marx de voorkeur gaven aan een indeling in klassen, spreken we in het dagelijks taalgebruik nog vaak over de ‘maatschappelijke ladder’.

Het CBS en wetenschappelijke instanties gebruiken meestal de term sociaaleconomische status (SES). Omdat SES een sterke voorspeller is voor leefstijl en gedrag, wordt deze indicator veelvuldig ingezet voor beleid en gerichte interventis^[1]. Maar ook voor commerciële en maatschappelijke organisaties is het een waardevol instrument om diensten en producten te verbeteren.

De sociaaleconomische status wordt bepaald aan de hand van drie hoofdfactoren: inkomen, opleiding en arbeidsmarktpositie. De weging van deze factoren verschuift echter gedurende een mensenleven. Bij jongeren is het opleidingsniveau vaak de meest bepalende factor, terwijl bij ouderen het accent verschuift naar de (voormalige) positie op de arbeidsmarkt^[2]. Het is essentieel om hier in marktonderzoek rekening mee te houden.

SEP als voorspeller van gedrag 

In de praktijk wordt SES vaak gebruikt om gezondheidsgerelateerd gedrag te voorspellen; het heeft bijvoorbeeld een directe invloed op rookgedrag en de sportfrequentie. Daarnaast fungeert SES als een belangrijke indicator voor algemene kwetsbaarheid, aangezien er een sterke samenhang bestaat tussen iemands sociaaleconomische status, welzijn en levensverwachting^[3].

De invloed van SES is echter nog veel breder. Het beïnvloedt bijvoorbeeld ook de leeftijd waarop jongvolwassenen aan kinderen beginnen.Zij stellen deze keuze vaker uit als zij geen vaste baan of financiële zekerheid hebben^[4]. Daarnaast hangt internetgebruik sterk samen met SES, een fenomeen dat ook wel bekendstaat als digitale ongelijkheid^[5]. De toegankelijkheid van een website of online hulpdienst test je daarom idealiter met respondenten van verschillende SES-niveaus. Alleen op die manier zorg je ervoor dat een platform toegankelijk is voor alle lagen van de bevolking.

Representatief onderzoek begint bij de juiste werving

Juist vanwege de complexiteit rondom SES is zorgvuldig en doordacht doelgroeponderzoek essentieel. M-select Motivaction houdt rekening met alle relevante indicatoren en brengt deze al tijdens de telefonische selectie nauwkeurig in kaart. Daarnaast hanteren wij een hybride wervingsaanpak: we bereiken respondenten zowel online als fysiek door hen actief in het veld op te zoeken. Dit doen we in samenwerking met verschillende stichtingen en organisaties die een vertrouwensband met de doelgroep hebben.

Samen met onze klanten streven wij ernaar om alle relevante doelgroepen te bereiken – ook diegenen die minder zichtbaar zijn. Zo doen we recht aan de diversiteit en complexiteit van onze samenleving en leveren we een zo representatief mogelijke groep respondenten. Een stevige basis voor betrouwbaar onderzoek én betere beslissingen.

Benieuwd wat dit voor jouw onderzoek kan betekenen? Neem contact op met Amber voor de mogelijkheden.